2026
26 april 2026
ERFGOEDDAG: HAHAHumor
Erfgoeddag 2026: Houtems toneelerfgoed in CC De Fabriek Naar aanleiding van Erfgoeddag 2026 met als thema “HahaHumor” heeft Heemkunde Houtem, een bijzonder stukje lokaal cultureel erfgoed samengebracht. Met een grote passie voor geschiedenis en theater ging Dieter Waterloos op zoek naar alles wat bewaard is gebleven van de Houtemse toneelverenigingen. Het resultaat mocht gezien worden. Archiefmateriaal van toneelgezelschappen die vooral humoristische stukken brachten zoals Amigo Vlierzele, Animo Bavegem, Vreugd in Deugd Sint-Lievens-Houtem, LTG Letterhoutem (voorheen Najaarszon), Voor Taal en Vaderland (Rubenspaleis) en HoLeTon (Houtems Leerkrachtentoneel) werd opgespoord, verzameld en gedigitaliseerd. Sommige van deze verenigingen zijn inmiddels verdwenen, andere zijn nog actief. Voor Dieter was het project meer dan louter erfgoedzorg. “Ik heb zelf echt de toneelmicrobe te pakken,” vertelt hij. “Als kind was ik altijd blij als ik in Bavegem naar toneel kon gaan kijken.” In 2000 werd een droom werkelijkheid: hij stond voor het eerst zelf op de planken als figurant in het legendarische “Paradijsvogels” bij Animo Bavegem. Datzelfde jaar volgde al een tekstrol in “Voorjaarsontwaken”, bij toneelgroep Kreuk. Vijftien jaar later sloot hij zich aan bij Vreugd in Deugd, waar hij in verschillende producties meespeelde. “Vanwaar die microbe komt? Hoogstwaarschijnlijk van mijn grootvader Michel, die ooit verschillende stukken meespeelde in het oude Vreugd in Deugd,” klinkt het. De collectie die hij samenbracht was erg gevarieerd: programmabrochures, foto’s, affiches, uitnodigingen en krantenartikels geven een beeld van decennia Houtemse toneelgeschiedenis. Zelfs oude VHS-videocassettes doken op. Al dit materiaal werd aan het publiek getoond tijdens een tentoonstelling op zondag 26 april in CC De Fabriek. Bezoekers konden in de zaal fragmenten bekijken uit onvergetelijke toneelstukken, terwijl in de foyer affiches en foto’s te bewonderen waren. Nadien was er ruimte om na te praten bij een drankje. Speciaal voor Erfgoeddag stelde Dieter ook een brochure samen, waarin elk toneelgezelschap wordt belicht: van oprichting tot vandaag. Daarnaast werd ook een minder bekend stukje erfgoed belicht: Groot Houtem kende vroeger een drietal cinema’s. Ook hiervan waren affiches en ander materiaal terug te vinden op de tentoonstelling. Eveneens kregen bezoekers een inkijk in de traditie rond Bacchus en de typische Houtemse spotnamen, die een link hebben met thema humor waar Erfgoeddag dit jaar rond draaide.
4 Maart 2026
LEZING: Toen geluk nog heel gewoon was
Op woensdag 4 maart verwelkomden we jullie graag in CC De Fabriek voor een warme en boeiende avond.
Om 19 u stelden we eerst ons jaarprogramma voor om vervolgens te starten met de lezing “Toen geluk nog heel gewoon was” door Dirk Musschoot.Hoe zag een Vlaams gezin er honderd jaar geleden uit?
Waarom waren gezinnen vroeger zo groot?
Wanneer werd vakantie “normaal”?
En hoe kwam het dat papa’s vandaag meer doen dan de krant lezen met de voeten onder de tafel?
Aan de hand van herkenbare verhalen, persoonlijke anekdotes en oude beelden nam Dirk Musschoot ons mee van kroostrijke gezinnen en strenge vaders tot mondige mama’s, gemengd onderwijs en veranderende rollen. Het was een vertelling vol nostalgie, maar met de blik op vandaag en morgen. Je kon jezelf, je ouders of je grootouders er ongetwijfeld in herkennen.
2025
22 en 29 oktober en 5 november
CURSUS GENEALOGIE
Onze 3-daagse cursus van vorig jaar kende een zodanig groot succes dat er vraag was naar meer.
Onze genealoge en bestuurslid Evy De Rocker besloot daarom om de cursus nogmaals aan te bieden.
16 oktober 2025
LEZING: HOUTEMSE VERHALEN DOOR HERMAN LANEAU
Herman nam ons mee op reis door de Houtemse verhalen.
Laneau schreef jarenlang artikels voor de krant en staat bekend om zijn degelijke en toegankelijke stijl. Tijdens deze lezing ging hij in op de geschiedenis van Houtem en plaatste hij gebeurtenissen en verhalen in een breder lokaal kader.
Deze lezing ging door in CC De Fabriek.
14 september 2025
OPEN MONUMENTENDAG: IN STIJL
Dit jaar stond open monumentendag in het teken van “In Stijl” en wij zetten de spot op kledijstijlen uit het verleden, gedragen op feesten, plechtigheden en speciale momenten.
Je kon je laten fotograferen in een outfit van toen tijdens onze retro-photoshoot.
Je kon ons vinden in de inkom van het Sint-Lievens-Instituut.
20 augustus 2025
BUSREIS: VEERE EN MIDDELBURG
Onze busreis ging dit jaar nog eens over de grens. We trokken naar Nederland. Namelijk naar Middelburg en Veere.
We bezochten de Schotse huizen van Veere en maakten een leerrijke wandeling door Middelburg. Na de wandeling volgde er nog een boottocht door Middelburg.
28 mei 2025
VAN JEUGDFANFARE TOT MUZIEKVERENIGING
Henk Geeroms neemt je mee doorheen de rijke muziekgeschiedenis van de fanfare, gebaseerd op info uit de vele verschenen contactbladen.
27 april 2025
ERFGOEDDAG: GAME ON
Dit jaar stond erfgoeddag in het teken van spelen. Daarvoor organiseerden wij een spellendag op de koer van het Sint-Lievens-Instituut. Je kon oude spelletjes spelen en meespelen op ons reuze ganzenbord van Sint-Lievens-Houtem.
Dit ganzenbord is maar liefst 5 m op 5 m. Een mini-exemplaar kan u ook aankopen voor 15 euro.
2024
11 en 12 november 2024
HOUTEM JAARMARKT: KERK EN CRYPTE
Dit jaar zorgden we op de jaarmarkt voor een bijzondere ervaring. Overal in de kerk vond je infobordjes met leuke verhalen en weetjes over de bezienswaardigheden binnen de kerk.
Voor wie echt alles wou weten was het mogelijk om een QR-code te scannen met extra informatie.
Je kon verdwalen in de geschiedenis en genieten van een vleugje cultuur in het hart van onze kerk.
16, 23 en 30 oktober 2024
CURSUS GENEALOGIE
Heemkunde Houtem organiseerde voor de eerste keer genealogielessen. Het ging om praktische lessen waar je actief aan de slag kon met het opmaken van je stamboom. Bestuurslid en genealoge Evy De Rocker bracht deze boeiende cursus.
10 september 2024
OPEN MONUMENTENDAG: EN ROUTE
We organiseerden deze keer een wandeling die vertrok vanaf de Kapellekouter naar het klein en sierlijk monumentje, het Sint-Annakapelletje, waar de veroordeelden een laatste gebedje konden prevelen op hun weg naar de galg. Zo zijn er gevallen bekend, met naam en toenaam, waarin mensen van Houtem werden veroordeeld tot de dood door verbranding, onthoofding of ophanging. De goederen van deze veroordeelden werden nadien in beslag genomen door de baljuw van Sint-Baafs. We bezochten daarna achtereenvolgens de verschillende historische galgplaatsen en tenslotte, volgends de overlevering, de vermoedelijke Duitse lanceerbasis voor V1 bommen in Morelgem.
24 augustus 2024
BUSREIS: DOORNIK
Dit jaar ging onze busreis richting Doornik. We bezochten er de kathedraal en deden er een toeristische rondrit met een treintje. In de namiddag was er vrije tijd.
25 mei 2024
70-JARIG BESTAAN GROT COTTHEM
We vierden we het 70 jarig bestaan van de grot in Cotthem. Pastoor Emmanuel Vidts hield er een kleine ceremonie. Nadien konden we terecht in De Pikardijn.
21 april 2024
ERFGOEDDAG: THUIS
Je kon genieten van een nostalgische reis langs het Houtem (en deelgemeenten) van vroeger aan de hand van uitvergrote postkaarten. We namen je mee op een visuele tocht langs vertrouwde straten, bekende dorpsgezichten en het oude klooster. Het klooster was voor veel leerlingen die er op internaat zaten, een plaatsvervangende thuis. Je kon mee binnen kijken in de wereld van het vroegere schoolleven binnen de kloostermuren.
Je kon ons terugvinden in de turnzaal van het Sint-Lievensinstituut.
1 maart 2024
ALGEMENE VERGADERING
Naar goede gewoonte gingen we van start met een verwelkoming, gevolgd door een verslag van de activiteiten van 2023. Daarna stelden we ons jaarprogramma van 2024 voor.
Dit jaar stond ons eigenste bestuur in de hoofdrol.
2023
10 september 2023
OPEN MONUMENTENDAG: VUURMOLEN POLBROEK
7 jaar geleden, in 2016 konden we op open monumentendag de ‘vuurmolen’ in de Polbroek bezoeken.
Na jaren renoveren kregen we van eigenaar Toon opnieuw toestemming om deze site te bezichtigen.
Een unieke kans om de geschiedenis van deze oude maalderij te ontdekken.
20 augustus 2023
BUSREIS: RED STAR LINE
Dit jaar ging onze leerrijke uitstap naar Antwerpen. In de voormiddag bezochten we het Red Star Line Museum en in de namiddag kon je kiezen uit vrije tijd of mee op stap gaan met Geert Coppens, die ons wegwijs maakte door Antwerpen.
1 juli 2023
INHULDIGING KRUIS 1703 VLIERZELE
Op Katveld in Vlierzele werd een oud ‘Stenen Kruis’ plechtig ingehuldigd. Een zoveelste bijdrage aan het cultureel erfgoed van Houtem.
Het gebeuren werd geopend door het bestuurslid Ignace Van Der Kelen. Na een woordje uitleg werd het kruis plechtig onthuld door burgemeester Tim De Knyf en nadien ingewijd door pastoor Johan Van Den Eeckhout.
10 juni 2023
LEZING: DATEREN EN IDENTIFICEREN VAN OUDE FOTO’S
Peter Eyckerman (expert historische fotografie) kwam ons uitleggen op welke manier we oude foto’s kunnen dateren en identificeren.
28 mei 2023
WANDELING ARCHELOGIEDAGEN
Naar aanleiding van een recente vondst in Vlierzele organiseerden we een wandeling in Vlierzele ter gelegenheid van de archeologiedagen.
Je kon die dag een relict van Wereldoorlog II bezoeken die we aantroffen in Vlierzele. Het gaat om een grote krater ontstaan na de inslag en ontploffing van ene V1-vliegende bom.
De met water gevulde put heeft zo maar eventjes een diameter van ca. 10 meter bij een diepte van ca. 1 meter.
Zit de V1-bom er nog in ? Wie zal het zeggen…waarschijnlijk wel.
26 april 2023
ERFGOEDDAG : BEESTIG
We heetten jullie toen welkom op de hoeve van Herman D’Hauwe, waar Heemkunde Houtem een mooie fototentoonstelling had ingericht over het Hof de Bruysbeke. De familie Tavernier heeft daar meerdere generaties lang gewoond en huurde dit Gravenhof van Baron Della Faille uit Estampuis.
24 maart 2023
ALGEMENE VERGADERING
Gezien we in 2023 ons tienjarig bestaan zijn ingetreden, vroeg dit tinnen-jubileum om een feestelijke aankleding. We lieten ons begeleiden door niemand minder dan de winnaar van Belgium’s Got Talent 2019: Benjamin Ceysens
2022
16 november 2022
LEZING: DE RECHTVAARDIGE RECHTERS
Op deze datum kon je aan een boeiende lezing over de theorieën van historicus Paul De Ridder deelnemen. De lezing ging door in de Sint-Michaëlkerk van Sint-Lievens-Houtem.
11 en 12 november 2022
HOUTEM JAARMARKT: BEESTIG
Dit jaar opnieuw onder de trap in de thematent. We nodigden jullie uit om deel te nemen aan onze fotowedstrijd “Pakt oune kodak en trek e pertret !”. Er waren drie categorieën:
– Ludiek
– Artistiek
– Documentair.
11 september 2022
OPEN MONUMENTENDAG: VAN TEXTIELFABRIEK NAAR CULTUURFABRIEK.
Dit jaar bestond CC De Fabriek 20 jaar, een reden dus om de geschiedenis van deze site in de kijker te zetten. Je kon de tentoonstelling bezichtigen in CC de Fabriek.
20 augustus 2022
BUSREIS: MECHELEN
Dit jaar ging onze busreis naar Mechelen. We bezochten het speelgoedmuseum en de brouwerij van de familie Moortgat “Duvel”.
22 mei 2022
LEZING: DE LAATSTE GETUIGE
Schrijver-historicus Pieter Serrien kwam opnieuw op bezoek, deze keer met een voordracht over de getuigenissen van Louis Boeckmans en Eva Fastdag.
11 mei 2022
UNIEKE PUBLICATIE OVER SINT-LIEVENS-HOUTEM DOOR PROXY DELHAIZE
Proxy Delhaize wou een boek uitbrengen met stickers om te sparen, met oude foto’s van Sint-Lievens-Houtem. Ze vroegen hiervoor onze samenwerking. Wat wij uiteraard met veel plezier deden. Op 11 mei mochten wij het allereerste exemplaar in ontvangst nemen. Vanaf 12 mei kon iedereen de unieke stickers sparen.
24 april 2022
ERFGOEDDAG: MAAKT SCHOOL
Dit keer ging onze erfgoeddag door in de parochiezaal van Bavegem. Het thema dit jaar was onderwijs. Je kon er kennis maken met de geschiedenis van het onderwijs in Groot Houtem. Tevens hadden we er ook een speelgoedmuseum ingericht.
Je kon ook terecht in de pastorie van Letterhoutem om de nieuw ingerichte sociale woonappartementen te bezoeken.
ddddd
2021
11 en 12 november 2021
HOUTEM JAARMARKT: KUNSTENDRIEDAAGSE
Dit jaar kon je ons terugvinden in de Sint-Michaëlkerk voor een “kunstendriedaagse”. Op 10 november opende Rick De Leeuw onze jaarmarkt. De legendarische zanger van de Tröckener Kecks, kwam naar Houtem en ontroerde ons met een unieke lezing.
Op 11 en 12 november kon je de tentoonstelling “Met gespreide armen” van Maartje Elants en Rick De Leeuw bezoeken, tevens kwam ook het “Fooraapje” naar de jaarmarkt en kon je dit in de kerk bezichtigen samen met een kleine tentoonstelling.
10 oktober 2021
WANDELING WALTER DE PAUW
Walter De Pauw overleed 15 jaar geleden. Hij was leraar lager onderwijs in Sint-Lievens-Houtem en Zottegem en in zijn vrije tijd zette hij zich in voor de natuur. De wandeling werd vandaag ingelopen en tevens kon u een tentoonstelling bezoeken in de zaal Sint-Michaël.
Dit was een organisatie van Heemkunde Houtem in samenwerking met Pasar en Natuurpunt.
18 september 2021
KERMIS BAVEGEM
Op deze kermis mochten wij eindelijk de gerestaureerde bakoven inhuldigen. Wij nodigden jullie dan ook uit voor een kleine fototentoonstelling over de restauratie van de bakoven.
12 september 2021
OPEN MONUMENTENDAG: VERLOREN SPOREN
Voor open monumentendag kon je dit keer terecht in CC De Fabriek voor een tentoonstelling over de tram in Houtem. Je kon er ook met een treintje rijden tussen Bavegem en Houtem.
2020
13 september 2020
OPEN MONUMENTENDAG : KERK VAN BAVEGEM
Dit jaar was er wegens Corona nog geen enkele activiteit kunnen doorgaan. Maar daar kwam toen verandering in ! Deze keer nodigden we jullie graag uit in de kerk van Bavegem. De Sint-Onkomenakerk valt op door haar ligging op een hoogte en haar omringend en ommuurd kerkhof. De toren dateert van 1911 maar de kerk heeft een veel oudere kern en rijke geschiedenis.
Ja kon het verhaal van de kerk, de pastorij en het religieus leven in Bavegem ontdekken tijdens een paar rondleidingen. Er werd ook een mini expo met oude plannen en foto’s van de kerk en haar omgeving voorzien.
Daarnaast was het geïllustreerde boek “Bavegem”, over de geschiedenis van het dorp, aan te kopen.
2019
11 en 12 november 2019
HOUTEM JAARMARKT : VOORSTELLING KALENDER EN HERUITGAVE BOEK “ZO WAS VLIERZELE”.
Op Houtem Jaarmarkt is Heemkunde Houtem intussen een vaste waarde geworden. Je kons ons opnieuw vinden in de thematent, met gastregio Vlaamse Ardennen.
Dit jaar stelden we het thema ‘Circus’ centraal. Je kon er oude filmfragmenten bekijken van Circus Johny, die Heemkunde Houtem speciaal voor deze gelegenheid aankocht bij VRT.
Je kon er ook kennis maken met onze jongste publicatie: “Zo was… Vlierzele”. Deze was te koop aan onze stand samen met de jaarkalender voor 2020.
8 september 2019
OPEN MONUMENTENDAG: VLIERZELE
Naar goede gewoonte namen we dit jaar opnieuw deel aan de Open Monumentendag. Dit jaar hadden we de handen in elkaar geslagen met het gemeentebestuur en andere mee-organiserende verenigingen om Vlierzele in de kijker te zetten. Er waren rondleidingen in de kerk van Vlierzele en in de oude brouwerij van Zonnegem.
Natuurpunt organiseerde een begeleide wandeling die in de voormiddag vertrok aan de kerk in Vlierzele en in de namiddag aan de oude brouwerij van Zonnegem.
In de VZW oude brouwerij van Zonnegem kon je in de namiddag terecht voor rondleidingen waarbij brouwersactiviteiten tussen 1870 en 1970 worden toegelicht. Er was in de voormiddag een aperitiefconcert door Sjarel and Friends, om 14u Sjarel and Friends op groot podium en om 16u Babydry op het groot podium.
17 augustus 2019
BUSREIS: AFRICAMUSEUM TERVUREN
Het Koninklijk Museum voor Midden-Africa sinds 2018 ook het Africamuseum en in het verleden Congo-museum genoemd, is één van de elf wetenschappelijke federale instellingen in België. Het is gelegen aan de Leuvensesteenweg in Tervuren in het Park van Tervuren, ten oosten van Brussel. Het museum, in 2018 heropend na een vijf jaar durende vernieuwing, werd wel het ‘laatste koloniale museum ter wereld’ genoemd.
07 juli 2019
MUSEUMBEZOEK LESSINES HOPITAL NOTRE-DAME A LA ROSE
Het ziekenhuis werd gesticht in 1242 door Alix de Rosoit en toevertrouwd aan nonnen, was tot in de jaren ’80 in gebruik. Het is inmiddels omgebouwd tot museum en is een zeer compleet voorbeeld van een zelfvoorzienende ziekenhuisinstelling uit de middeleeuwen.
2 juni 2019
APERITIEFLEZING: HEIRBAAN
Onze aperitieflezing over de heirbaan die vorig jaar vervangen werd, kon dit jaar wel doorgaan: Sint-Lievens-Houtem was in de Gallo-Romeinse tijd verbonden met een Romeinse heirweg, die liep vanaf Keulen naar Bourgogne. Dit was de kortste weg om deze havenstad te bereiken vanuit Keulen. Deze heirweg werd door de Romeinse legers tevens aangedaan om vanuit Boulogne Brittanië te kunnen veroveren. Archeoloog Peter Vander Plaetsen en Luk Beeckmans, medewerker van het Archeocentrum Velzeke gaven met behulp van een powerpoint-presentatie meer toelichting bij deze oude weg.
28 april 2019
ERFGOEDDAG: HOE MAAKT U HET ?
Onder het motto “Hoe maakt u het ? ” vond dit jaar de 19e erfgoeddag plaats dat in het teken stond van vakmanschap. Wij richtten ons op de bouw van de nieuwe huidige Letterhoutemse kerk.
Er waren rondleidingen voorzien met als gids onze secretaris Geert Coppens. Na de rondleidingen nodigden we alle aanwezigen uit om de kleine fototentoonstelling te bezoeken die opgesteld stond achteraan in de kerk met onder andere beeldmateriaal van de bouw van de kerk.
8 maart 2019
ALGEMENE VERGADERING
Naar goeie gewoonte gingen we van start met een verwelkoming, gevolgd door het verslag van de activiteiten van 2018. Daarna stelden we ons jaarprogramma voor 2019 voor.
In de foyer kon u genieten van een tentoonstelling met als thema ‘Congo’. Als muzikaal intermezzo stond opnieuw Broken Silence op het programma.
2018
11 en 12 november 2018
HOUTEM JAARMARKT
Op Houtem Jaarmarkt is Heemkunde Houtem intussen een vaste waarde geworden. Traditioneel kon je ons opgesteld vinden in de thematent, met gastregio Bretagne, onder de verdiepingstrap. We hebben jullie daar graag ontvangen met de gebruikelijke fototentoonstelling, de 4sprong jaarmarktkiosk en de voorstelling en verkoop van tijdschriften en boeken. Een speciale uitgave over het leven van de Heilige Lieven, wordt voor één symbolische euro eveneens te koop aangeboden tot uitputting van de voorraad. Dit bijzonder werkje, dat verscheen in 1958 als een Vlaams Filmpke, uitgegeven door drukkerij Averbode, werd geschreven in 1958 door zuster Dionysia, alias zuster Denise, gewezen lerares in het Sint-Lievens-Instituut. Vele Houtemnaars hebben nog les Nederlands en Geschiedenis gekregen van deze op 10 januari 2018 overleden zuster.
Ook hadden we een nieuwigheid voorzien die we willen invoeren als een toekomstige blijvende traditie op onze jaarmarkt: Iedereen die zich aan onze stand aanbied, met op zijn hoofd een cowboy- of gelijkaardige hoed, kan meedoen aan een trekking, waarmee een substantiële mooie prijs te winnen is. Hiervoor dient hij, na goedkeuring van het desbetreffende hoofddeksel door een bestuurslid van Heemkunde Houtem, plus de belofte tijdens de jaarmarktdagen dit hoofddeksel te blijven dragen, zijn adresgegevens te deponeren in een urne, waaruit op 12 november om 16 u een onschuldige hand de winnaar zal trekken. De inspiratie voor deze hoedenshow zag Heemkunde Houtem reeds enkele jaren optreden tijdens de voorbije jaren op onze jaarmarkt. Onze burgemeester Lieven Latoir liet zich in deze niet onbetuigd en was een voorvechter van deze bijzondere hoedendracht.
9 september 2018
OPEN MONUMENTENDAG: SINT-MICHAELKERK
Op deze open Monumentendag werd de Sint-Michaelkerk van Sint-Lievens-Houtem in de kijker gezet. Deze prachtige kerk, met zijn Romaans koor en zijn tot nog toe minder gekende unieke Livinuscrypte en etagekapel, verraste de bezoekers. Er waren doorlopend gidsbeurten. De gidsen van dienst waren Geert Coppens, secretaris van Heemkunde Houtem, voor het kunsthistorisch gedeelte en Bruno de Heuleu, van het architectenbureau AIT architecten Vral, die de bezoeker meer wist te vertellen welke historische architecturale ingrepen we in de toekomst nog mogen verwachten om deze, aan Livinus toegewijde grafkerk, terug te brengen tot het oorspronkelijk middeleeuws bedevaartoord dat het eens was.
18 augustus 2018
BUSREIS: TONGEREN
Deze keer ging onze busreis naar Tongeren. Dit is de oudste stad van België en staat bekend om zijn rijke geschiedenis en archeologie. Tongeren combineert historie, cultuur en gezelligheid.
10 juni 2018
BUNKERWANDELING
Heemkunde Houtem organiseerde een gegidste bunkerwandeling op Kwatrecht-Melle. Deze wandeling, naast andere, levert specifiek bezoekbare structuren op. Ze bevat niet alleen bunkers uit WO II maar ook uit WO I.
27 mei 2018
APERITIEFLEZING HEIRBAAN (VERVANGEN DOOR OORLOGSDAGEN)
Oorspronkelijk wilden we op 27 mei een lezing geven over de ‘Heirbanen’ in het algemeen en deze van Houtem in het bijzonder. Hiervoor hadden we reeds lang de Houtemse professor archeoloog, Patrick Monsieur, aangezocht om deze lezing te geven. Na bespreking met hem en de directie van het archeologisch museum van Velzeke, bleek dat het museum, samen met de lokale middenstand en de traditionele vlooienmarkt, eveneens die dag iets bijzonders zinnens waren van ongeveer dezelfde aard. Gezien de overlapping al te groot zou zijn heeft Heemkunde Houtem andere kanalen opgezocht en kwamen we terecht bij Pieter Serrien, een schrijver-historicus, die, ter gelegenheid van het verjaardagsjaar van het einde van Wereldoorlog I, ons wist te boeien met zijn lezing en boek ‘Oorlogsdagen’.
23 mei 2018
ORGELDEMONSTRATIE SINT-MICHAELKERK
Gidsbeurt en orgeldemonstratie
12 mei 2018
GALGPROJECT SINT-LIEVENS-HOUTEM & ZONNEGEM
Na het Cotthem monument, als herinnering aan onze steengroeven, het calvariekruis, eveneens in Cotthem opgericht als een richt- en veldkruis, en onze recente actie voor de oprichting van onze schandpaal, had Heemkunde Houtem het plan opgevat om naast de herinnering aan gerechtelijke schandstraffen in onze gemeente ook de doodstraf als een historische werkelijkheid op ons grondgebied in het daglicht te stellen.
Heemkunde Houtem had het plan opgevat om een infobord neer te zetten op de plaats waar in de Middeleeuwen in Sint-Lievens-Houtem en Zonnegem de galg eertijds stond opgesteld. Iedereen kent het Moeder Anna kapelletje, gelegen midden de velden, langs de Wittinck, waar de veroordeelden nog een laatste gebedje konden doen vooraleer opgehangen te worden. Na de schandstraf aan de pilorijn kon dit wel tellen.
Op de oude Sanderus kaart uit 1645 staat de juiste plaats van de galg boven de Balei ingetekend, op de grens tussen Houtem en Borsbeke.
Opgericht op dit hoog gelegen grensgebied moest de galg het afschrikkingsmiddel bij uitstek zijn. Het lichaam van de gehangene bleef er na voltrekking van het vonnis nog lange tijd hangen tot het vergaan was en de raven hun werk hadden gedaan.
Wat de plaatsing in Houtem betreft, zien we sterke gelijkenissen tussen het woord ‘Balei’ en ‘Banlo’ in de betekenis van ‘rechtsgebied’, maar ook ‘baille’ als ‘balie’, waar recht gesproken werd en met zijn uitvoerder de baljuw.
In Zonnegem stond de galg aan de Tomt.
22 april 2018
ERFGOEDDAG: HEMELRIJK TE VLIERZELE
Ook dit jaar waren we weer van de partij op de Erfgoeddag. In samenwerking met erfgoedcel Viersprong en gemeentebestuur Sint-Lievens-Houtem gaven we jullie een rondleiding op het domein Hemelrijk te Vlierzele.
Over de vroegste geschiedenis van het domein Hemelrijk is weinig gekend. Het is gelegen in een bos in Vlierzele, waarbinnen zich een grote omwalling bevindt. Binnen die omwalling zou volgens de overlevering tijdens de middeleeuwen een buitenverblijf hebben gestaan van één van de Graven van Vlaanderen. Daardoor spreekt ze zo sterk tot de verbeelding, waardoor reeds vele Vlierzelenaars er op schattenjacht zijn geweest.
In 1981 kocht het Houtemse gemeentebestuur het domein op van de erfgenamen Vestraeten. Begin 1984 startte men de renovatie van het behoorlijk verwilderde domein. Allerlei onderhoudswerken werden toen uitgevoerd. Sindsdien dreigt het terug in de vergetelheid van de geschiedenis verloren te gaan.
2 maart 2018
ALGEMENE VERGADERING
We gingen van start met een verwelkoming, gevolgd door een verslag van de activiteiten van 2017. Daarna stelden we ons programma voor 2018 voor.
Intermezzo’s werden gebracht door Evelyne Janssens met gedichten van Jo Verbruggen. Muzikale intermezzo’s door Broken Silence.
2017
11 en 12 november 2017
HOUTEM JAARMARKT: JAARMARKTZUIL EN VERKOOP JAARKALENDER 2018
Heemkunde Houtem en Erfgoedcel Viersprong stelden dit jaar hun nieuwe ‘jaarmarktzuil’ voor. Aan de hand van vier thema’s kwam je meer te weten over het ontstaan en erfgoed van Houtem Jaarmarkt. Oude foto’s en affiches wierpen een blik op de Livinuslepel, de evolutie van de veemarkt, de kermis,…
Na het succes van het vorige jaar kon je ook dit jaar opnieuw een jaarkalender kopen met unieke foto’s van groot Houtem.
10 november 2017
INHULDIGING SCHANDPAAL
15 oktober 2017
WITLOOFWANDELING
Je kon een unieke natuurwandeling beleven in Letterhoutem, langs de bakermat van de witloofteelt. Je kwam zo meer te weten over het ‘witte goud’ dat vroeger overal werd geteeld. Heemkundige Geert Coppens en natuurkundige gids Brigitte Pede gaven meer uitleg over cultuurhistorische en natuurkundige elementen op de tocht.
13 oktober 2017
GENEALOGIE. IETS VOOR MIJ ?
Ik wil al lang eens weten wie mijn voorouders waren, vanwaar zij afkomstig waren en wat zij toen deden om te overleven. Kortom familiekunde interesseert mij wel, maar hoe moet ik daaraan beginnen om al die informatie terug te vinden ? Wat kan er vandaag nog ontdekt worden en wat niet ? Een eerste en een goede stap om deze vragen beantwoord te krijgen, was om op vrijdag 13 oktober te komen luisteren naar de lezing van dhr. Marc vanden Daele: ‘Geneaolie. Iets voor mij ?’. De spreker gaf u een helder overzicht van wat deze discipline inhoudt en hoe het op een eenvoudige manier kon worden aangevat. Hij wees op de mogelijkheden en de beperktheden van een verzekerde spannende zoektocht, maar ook hoe dat allemaal praktisch kon worden aangepakt. U vernam dat aan familiekunde doen meer is dan alleen wat opsporen in allerlei paperassen en ermee puzzelen. U zag in dat het open leggen van uw eigen geschiedenis een noodzaak is om voor eens en altijd te begrijpen wie u zelf bent.
10 september 2017
OPEN MONUMENTENDAG: ‘BELEVEN’ EN BOEKVOORSTELLING ‘DE GESCHIEDENIS VAN ZONNEGEM’.
Tijdens deze open monumentendag kon je toerist spelen in onze kleinste deelgemeente Zonnegem. Je kon er de gerestaureerde kerk en voormalige brouwerij bezoeken. Heemkunde Houtem en de VZW Oude Brouwerij van Zonnegem hebben de handen in elkaar geslagen en samen een programma uitgewerkt waar ieder van ons zijn ding wel kon in vinden. Je kon op beide plaatsen terecht om te genieten van muziek, rondleidingen en om gezellig samen te zijn met een hapje en een drankje.
Het boek “De geschiedenis van Zonnegem’ verscheen in 1972 als een geschenk van de auteur, pastoor Gaston De Smet, aan zijn parochianen. Heemkunde Houtem heeft dit prachtige historische boek terug uitgegeven. Het werd in een mooier jasje gestoken en aangevuld met verschillende nieuwe zwartwit- en kleurfoto’s.
19 augustus 2017
BUSREIS: BRUSSEL
Naar jaarlijkse gewoonte organiseerde Heemkunde Houtem opnieuw een busreis in augustus. We bezochten eerst het Koninlijk Museum van Kunst en Geschiedenis of het Jubelparkmuseum alias Cinquantenaire, welke tentoonstelling in de lijn lag van onze busreis naar Louvre-Lens. In de namiddag ontdekten we het Muziekinstrumentenmuseum afgekort MIM. Dit is het vierde departement van de Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis. Het is een ondergebracht in het voormalige warenhuis ‘Old England’, aan de Hofberg in het centrum van Brussel. Het museum is internationaal bekend en bezit meer dan 8000 instrumenten. De collectie omvat een zeer uitgebreide verzameling klassieke, exotische en volkskundige muziekinstrumenten. Deze collectie komt uit de Koninklijke Collectie van Leopold II. Men leert er ook over hun geschiedenis, hun vervaardiging en hun werking.
12 juni 2017
SCHANDSTRAFFEN IN DE MIDDELEEUWEN
Sinds 2015 is Heemkunde Houtem gedurig in de weer geweest om te achterhalen hoe we de nu zo armtierige schandpaalzuil van Houtem terug zouden kunnen reconstrueren zoals die ooit geweest is. Het leeuwenbeeldje dat onze schandpaal vroeger bekroonde werd op een veiling in Oudenaarde in 1926 openbaar verkocht aan een Engelsman. Heemkunde Houtem kwam ook te weten dat een tweede, identiek en uniek beeldje als het onze, zich in Moerbeke-Waas bevond. Dat was de rechtstreekse aanleiding om het te ontlenen en er een exacte kopie van te laten maken. Paul De Win verraste ons in afwachting met een lezing over deze schandpaal. De titel luidt ‘De Schandpalen op Belgisch grondgebied en de uitvoering van de kaakstraf in de Zuidelijke Nederlanden en België. Volgende middeleeuwse straffen zullen er hoogstwaarschijnlijk aan bod komen: de ezelsrit, het schandslepen, het strafsteendragen en het dragen van de houten mantel, alias huik-, ton- en kuipdragen. Daarnaast zal ook gesproken worden over de tepronkstelling aan de kaak of pilorijn, het schavot, het houten paard, de dril- of draaikooi, de mande, de ladder en de schopstoel. Deze laatste pronkstraffen, werden vooral toegepast voor misdrijven zoals: valsheid en bedrog, belediging van God, gezag en medemens, zedenmisdrijven en kleine diefstallen.
13 mei 2017
CALVARIEKRUIS
Op de grens Hillegem-Sint-Lievens-Houtem-Oombergen, stond eertijds een oud veldkruis. Reeds een tijdje geleden is het verdwenen, nadat het daarvoor vervangen was door een mariakapelletje. Nu staat er niets meer. Gezien één van de doelstellingen van Heemkunde Houtem o.m. het ijveren is voor een bredere kennis van belangstelling voor het cultureel, landschappelijk, bouwkundig en historisch patrimonium, hebben wij als vereniging een nieuwe calvarie laten maken in Azobéhout, identiek zoals het oorspronkelijk in de 19e eeuw moet geweest zijn en dit naar een oude foto.
23 april 2017
APOTHEKERSZORGEN
Erfgoeddag 2017, met als nationaal thema ‘Zorg’. Dit jaar lieten we ons oog vallen op de apotheekcollectie van Marc De Groote. Marc startte op zijn 27ste als apotheek in Poelkapelle. Hij was eveneens voorzitter van de vereniging van apothekers. Gedurende zijn carriere ontwikkelde Marc een liefde voor oude apotheek zoals stampers, mengers, weegschalen, reclameborden,… Hij heeft intussen een enorme collectie van maar liefst 1000 stukken.
17 maart 2017
JAN DE LICHTE
Algemene vergadering met monologen van Michel Cosijn over Jan De Lichte.
2016
11 en 12 november 2016
HOUTEM JAARMARKT: VEREEUWIG JE KOMST
Al vele decennia zakken veel mensen jaarlijks af naar Sint-Lievens-Houtem voor de befaamde Jaarmarkt. En ook vroeger vereeuwigden mensen deze uitstap. Heemkunde Houtem en erfgoedcel Viersprong toonden oude beelden van de jaarmarkt en van hun bezoekers tijdens een mini-expo. Wie benieuwd was naar oude dorpsgezichten van Sint-Lievens-Houtem en historische beelden van de jaarmarkt, kon een kijkje komen nemen. Je kon jouw komst naar de jaarmarkt vereeuwigen in een fotobox ! Je kon zo terug naar huiskeren met een leuk fotosouvenier.
11 en 12 september 2016
DAAR BIJ DIE MOLEN…
Het was weer zover ! De 28ste editie van het feest van onroerend erfgoed. Ook dit jaar zette Heemkunde Houtem zijn beste beentje voor om jullie te verrassen. Op zondag 11 september 2016 bezochten we de graanmolen van Houtem in de Polbroek met gids Toon Van Craeyevelt. In de namiddag kon je terecht in de graanmolen in de Meulestraat te Bavegem met gids Lieven De Naeyer. De twee graanmolens zijn niet beschermd maar worden als zeer waardevol bestempeld gezien de authentieke elementen die er nog aanwezig zijn.
20 augustus 2016
BUSREIS: LOUVRE LENS
Voor de tweede maal in het bestaan van Heemkunde Houtem staken we de grens over om een bezoek te brengen aan het prachtige museum Louvre-Lens in het noorden van Frankrijk. Het museum heeft een link met Sint-Lievens-Houtem want het is eigenlijk gelegen in een deelgemeente van Lens, te weten Saint-Liévin.
18 en 19 juni 2016
KERMIS BAVEGEM
Kermis tentoonstelling in Bavegem
24 april 2016
RITUELEN
Naar jaarlijkse gewoonte vond erfgoeddag plaats op de voorlaatste zondag van de maand april, dit jaar dus op zondag 24 april. Het thema was ‘Rituelen’. Heemkunde Houtem koos enerzijds voor een lezing, anderzijds voor een tentoonstelling over rouw. Een geboorte, volwassen worden, een huwelijk, de dood,… Bij een aantal mijlpalen in het leven grijpen we naar vaste rituelen of tradities. De invulling van deze rituelen is vaak cultureel bepaald. Professor Rik Pinxten geeft een lezing over de rol van rituelen in de moderne samenleving. Tevens ervaart elkeen rouw en omgaan met de dood op een eigen manier. Doorheen de jaren werd dit anders ervaren dan op de dag van vandaag. Welke rituelen passen we nog toe ? Welke zijn verdwenen ? En zijn er nieuwe in de plaats gekomen ? Dit alles kwam je te weten op de tentoonstelling ‘Houtem in rouw…’, waar we terug keerden in de tijd om de evoluties te achterhalen via beeldmateriaal en getuigenissen. Plaats van gebeuren was funerarium Pluym..
19 februari 2016
LIVINUSLEPELS
Algemene vergadering met overhandiging van de LIVINUSLEPELS.
2015
11 en 12 november 2015
HOUTEM JAARMARKT
Ter gelegenheid van Houtem Jaarmarkt stelde Heemkunde Houtem een bijzondere collectie postkaarten tentoon. Wie benieuwd was naar oude dorpsgezichten en historische beelden van de jaarmarkt, kon een kijkje komen nemen.
13 september 2015
GRAFLUISTER & CO
Heemkunde Houtem organiseerde een rondleiding op het kerkhof van Sint-Lievens-Houtem ter gelegenheid van de Open Monumentendag. Tijdens deze rondleiding stonden we stil bij de symbolen die voorkomen op deze grafmonumenten en kwamen we meer te weten over wie daar begraven ligt.
21 juni 2015
KASTEEL VAN BEERLEGEM
Heemkunde Houtem nodigde zijn leden uit om een bezoek te brengen aan het kasteel en het wondermooie park van graaf d’Ursel in Beerlegem. Uitzonderlijk kregen wij toelating van de graaf, hoewel dit domein een strikt privaat karakter heeft.
31 mei 2015
ORGELDEMONSTRATIE
Wij toonden u een mooie demonstratie met prachtige beelden van orgels van over de helen wereld. U kon hier te weten komen dat het kleinste pijporgel ter wereld een koekoeksklok was. Wij gaven u ook een inkijk in de werking, de bouw en de cultuur van het pijporgel. Er waren muzikale voorbeelden en een live orgelpijpenateliers.
26 april 2015
DE APPEL VALT NIET VER VAN DE BOOM !
Het thema van Erfgoeddag 2015 ‘Erf!’. Heemkunde Houtem zette drie families in het licht die hun beroep doorgaven van generatie op generatie: dierenartsen Laforft, herbergiers Pede en witloofkwekers Van De Slijke. We toonden hun verhaal aan de hand van foto’s en filmmateriaal in de zaak zelf.
2014
27 april 2014
STEEN ZONDER GRENZEN
Erfgoeddag ‘STEEN ZONDER GRENZEN’. De lezing werd gegeven door prof. geoloog Frank Gelaude.
06 januari 2014
TRACE TRAVAK
Opening van de tentoonstelling TRACE TRAVAK door de erfgoedcel Viersprong + Heruitgave boek De Potter & Broekaert DE GESCHIEDENIS VAN SINT-LIEVENS-HOUTEM.
Dit boekje is hier gratis verkrijgbaar. Klik op de knop hieronder om het te lezen en te downloaden.
2013
23 september 2013
DE PERS
De vereniging kwam voor het eerst in de PERS (Het Nieuwsblad).